‘Meer tijd én meer deskundigheid voor onze jeugdige inwoners die dit nodig hebben ’

Over de meerwaarde van het CenA team bij signalering en aanpak (vermoeden) ADHD

Wat doet het CenA team precies?
“Het Consultatie- en Adviesteam bestaat uit jeugdartsen, een klinisch psycholoog en orthopedagoog en ondersteunt huisartsen bij het signaleren en doorverwijzen van kinderen met – een vermoeden van – ADHD of andere psychosociale problemen. We stellen geen diagnose, maar zorgen met name voor vraagverheldering of extra screening. Daarbij gebruiken we bijvoorbeeld de AVL, dit is een ADHD-vragenlijst.”

“Bij ernstige zaken zorgen wij voor een doorverwijzing naar GGZ, maar dat is niet altijd nodig. In sommige gevallen is het een kwestie van het geruststellen van de ouders en hun kind. En soms signaleren we bijvoorbeeld dat er iets heel anders speelt bij het kind, zoals schoolproblemen of thuisproblemen die niets met ADHD te maken hebben. Meestal kunnen we na 1 of 2 gesprekken wel inschatten wat er nodig is om een kind verder te helpen, of door  verwijzen naar de juiste plek. Medicatie voorschrijven doen we niet. Dat is een taak voor de kinderpsychiaters of GGZ, de partijen waarnaar doorverwezen wordt als dat nodig is.” 

Hoeveel huisartsen werken samen met het CenA-team?
“In onze regio (Gooi- en Vechtstreek) werkt ongeveer de helft van alle huisartsen met het CenA  team. Het CenA team is opgericht als gezamenlijk initiatief van 7 gemeenten in Gooi en Vechtstreek en zij financieren dit gezamenlijk.

Sinds wanneer werken jullie samen met het CenA-team?
“De samenwerking loopt sinds 2015, na een pilot van een jaar, en wordt nog voortdurend geëvalueerd. Het CenA is enthousiast, ik ben enthousiast, maar in de gemeente moet het ook vooral duidelijk zijn dat dit een goed en succesvol initiatief is.”

Hoe werkt die samenwerking precies?
“Het Consultatie- en Adviesteam bestaat uit onder andere een kinderpsycholoog, een verpleegkundige van de GGD en een GGD-arts van het consultatiebureau. Zij hebben gedetailleerde kennis van de sociale kaart. Bij het vermoeden van bijvoorbeeld ADHD of dyslexie stuur ik – uiteraard beveiligd – de specifieke vraag met alle informatie door naar het CenA-team. Zij voeren een intakegesprek en geven advies over de zorg waar het kind het beste op zijn plek is. Als huisarts loop ik soms best tegen zaken aan waarvan ik niet direct weet wat ik ermee aan moet. Ook dan kan het CenA-team helpen. Omdat de gemeente samenwerkt met Preventie, met GGD, met jeugdzorg et cetera, kennen zij de geëigende adressen. Ik zou op de sociale kaart niet weten waar te starten, maar het CenA-team weet daarom wél waar aan te grijpen.”

Wat zijn de voordelen voor de patiënten?
“Allereerst is het laagdrempelig en kunnen ze er snel terecht, meestal binnen 2 à 3 weken nadat ik ze heb gezien. Daarnaast worden ze meteen naar de juiste vorm van zorg toe geleid. Voor de 2^de lijn is er dan misschien een wachttijd, maar je weet in elk geval zeker dat je bij de juiste hulpverlening terecht komt. Soms neemt het CenA-team al een deel van de gesprekken over, om wachttijd te overbruggen óf om het probleem helemaal op te lossen. Een kind met een tic-stoornis bijvoorbeeld, daar hoeft GGz centraal niet per definitie aan te pas te komen.”

Waar ben je zelf met name enthousiast over?
“Al in de pilot-fase was ik enthousiast. Patiënten werden a) heel snel gezien, b) de intake was goed en c) er kwam goed advies uit. Er wordt goed gekeken naar het kind, de ouders voelen zich gehoord en er wordt toe geleid naar de juiste vorm van zorg. Dus wat ik in 10 minuten zou moeten doen, gebeurt daar veel uitgebreider, met een goede anamnese en probleemverheldering. Waar wringt nu precies de schoen, gaat het enkel om het vraagstuk ‘is dit kind dyslectisch of niet’, of is er meer aan de hand: speelt er ADHD, zijn er andere kinderpsychologische problemen, gaat er iets mis bij de opvoeding? De afstemming wáár het beste aan te grijpen, is aanzienlijk beter na een goede intake bij het CenA-team.”

Zijn er ook voordelen voor de GGZ centraal?
“Zeker. Zij krijgen niet zelf alle kinderen met ADHD-symptomen binnen en dat betekent meer ruimte op hun eigen spreekuren. Speelt er dyslexie, ADHD of misschien een opvoedprobleem. Dat overzie ik als huisarts niet in een keer. Maar in plaats van direct doorverwijzen naar GGZ centraal, gaat het CenA soms 2 à 3 gesprekken aan.

‘We zijn verwend met deze ervaren dame in de praktijk’

Dolf Coppoolse, huisarts in Castricum,
over de samenwerking met POH-GGZ Jeugd

Sinds wanneer hebben jullie een POH-GGZ Jeugd in de praktijk?
“Sinds een jaar of 4; een orthopedagoge met veel ervaring onder andere bij jeugdzorg. Ze is een prettig persoon en heel goed in de omgang met zowel de ouders als de kinderen. Ik kan écht zeggen dat we een heel goede POH-GGZ Jeugd hebben en dat is heel belangrijk voor een succesvol ADHD-behandeltraject.”

Hoe snel kunnen jullie een patiënt helpen aan een diagnose en doorverwijzing?
“Dankzij de POH heel snel, we zijn echt ‘verwend’ met haar. Ouders hebben vaak al het vermoeden dat hun kind ADHD heeft. Soms vinden zij zelf thuis nog wel een ‘modus’ om om te gaan met het gedrag van hun kind, maar wordt dit een probleem wanneer ze naar school gaan. Op advies van school komen ze dan bij ons. Omdat het inventariseren veel tijd kost, besteed ik zelf weinig tijd aan het consult en stuur ik ouders en kind direct door naar de POH. Meestal kunnen ze al binnen 2 weken, soms zelfs nog dezelfde week, bij haar terecht. Sneller kan bijna niet.”

Wat doet de POH-GGZ Jeugd precies?
“Ze is 2 dagen per week aanwezig en heeft dan een uur de tijd per consult. Ze kan dus goed uitvragen en inventariseren. Dan stelt ze een diagnose, in overleg met mij, waarna zij doorverwijst naar de 2e lijns-hulpverlening, een instelling zoals Lucertis of PsyQ. In de tussentijd – want helaas is er vaak een wachttijd van 3 tot 6 maanden – houdt ze nog wel de vinger aan de pols. Soms is er overleg nodig over bepaalde kinderen en dan regelt ze een gesprek waarbij ook iemand van school en de gemeente aanwezig is.”

Is de POH-jeugd nog betrokken bij het vervolg, is er een natraject?
“Nee, ze is alleen betrokken bij het beginstadium, voor de verwijzing. Officieel mag de POH maar 5 gesprekken voeren. We wijken daar soms vanaf, dat kan wel, maar het is niet de bedoeling dat ze een kind jarenlang begeleidt. Bij een escalatie mag een patiënt terugkomen bij de zorginstelling, maar dan is een verwijzing van de huisarts nodig. De stap van diagnose wordt dan overgeslagen, dus speelt de POH geen rol.”
“Qua nazorg zou het trouwens voor de patiënt wel fijn zijn als zij nog een rol zou spelen. Dat zij een melding krijgt dat ‘pietje puk’ klaar is met een behandeltraject en ze in de agenda kan zetten dat ze na zo’n 3 maanden even contact opneemt.”